باخیش
ایل گئچدی،باهاراولدو،خبریوخ گولوموزدن.. 
نويسندگان
پيوندهای روزانه

 شعر آذری از نوعی زبان حماسی و روح مقاومت و مضامین انسانی و فتوت و جوانمردی و عاشقانه‌های نجیب و پراحساس برخوردار است و در این میان، دوبیتی‌های بومی در ادبیات شفاهی این سامان که به «بایاتی» معروفند،‌ از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. دوبیتی‌هایی که عمدتاً‌ شاعران و سرایندگان آنها ناشناخته و گمنام‌اند و زبان به زبان و سینه به سینه و نسل به نسل از طریق ادبیات شفاهی تا به امروز نقل شده و باقی مانده است.
جایگاه بایاتی در ادبیات آذری به قدری قوی ا‌ست که مردم به آن تفأل می‌زنند و مراد می‌جویند و در پندها و اندرزها و سوگ‌ها و مصیبت‌ها و اتفاقات تلخ و شیرین زندگی به بایاتی توسل می‌جویند
بایاتی از نظر ساختار بیرونی و شکل‌، شبیه رباعی و ترانه است و هدف شاعر و مضمون اصلی در بیت دوم و مصراع چهارم بیان می‌شود و نقش غافلگیر کنند‌گی مضمون، در آن چشمگیر است. گاهی مصراع‌های اول و دوم حتّی ارتباطشان با مضمون اصلی و پیام شعر کم و گاه در حد صفر است و فقط از نظر آوا به خصوص آهنگ قافیه،‌ گوش مخاطب را آمادة شنیدن پیام شعر می‌کند.

 در زبان ترکی از نظر عمق نگاه و غنای تصویر و استفاده از کلمات خاص برای بیان حالات ویژه و استفاده از جناس‌های فراوان که در این زبان به‌ وفور دیده می‌‌شود،‌ کم‌نظیر است و آنجا که این غنا به‌ویژه جناس‌های زیبا و دلنشین آن در فرم بایاتی می‌نشیند و می‌درخشد‌، به تأثیرگذاری و ماندگاری مضمون در ذهن و زبان و حافظة مخاطب کمک فراوان می‌کند.

در این مختصر،‌ سعی بر این است که برای انتقال بهتر مفهوم و شناخت بایاتی،‌ نمونه‌هایی از آن را  برای خوانندگان ارجمند ارائه شود. با ذکر این نکته که بی‌شک ترجمه، بسیاری از زیبایی‌های کلام را که در زبان اصلی از آن برخوردار است، نمی‌تواند انتقال دهد به‌ویژه حسّ‌ خاصی را که در شعر وجود دارد. علاوه بر آن زبان الکن و بضاعت اندک صاحب این قلم نیز‌، عیب دیگری ا‌ست و برخی کلمات و عبارات و ضرب‌المثل‌ها کاملاً‌ با احساس صاحبان آن در هم آمیخته و احساسات و عواطفشان را به جوش و حرکت وا می‌دارد، ولی ترجمة آن برای صاحبان زبان‌های دیگر،‌ شاید کم اثر یا بی‌معنی تلقّی شودلذا بدین دلیل از ترجمه اثر خودداری گردید. 

در این مقوله بهتر است یادی از استاد نصیرپایگذار سطان جناس ایران برده شود که دوبیتی های جناس مشهوری همچون ناردانالار ایشان  یک شاهکار ادبی ترکی  به شمار میرود.

 

 

گؤیومون ٰ اولدوزوسان

آغزین دادی دوزوسان

داغلاردا چوبان اوللام

 نه قدرسن قوزوسان

 

عزیزیم سودا یاندی
سئل گلدی سو دایاندی
عشق اودونا سوسپدیم
اود دوتدی سودا یاندی

 

عزیزم گول اللر
آغ بیلک لر گول اللر
دریا جا عقلین اولسا
یوخسول اولسان گوللر

 

من عاشیقام هر آیلار
هر اولدوزلار هر آیلار
باشیم جلاد الینده
دلیلیم سنی‌هار ایلار

 

عزیزیم دیلن گل
باغدا گوله دیلن گل
غربت‌ده ‌خان اولونجا
وطنین ده،‌ دیلن گل

 

سوگلر آخار گئد‌ر
سئل گلریئخار گئد‌ر
دنیا بیر پنجره دی
هرگلن با خار گئد ر

 

عزیزم کاساد اولماز
مرد الی کاساد اولماز
یوز نامردین چوره‌یین
دوغراسان کاسا دولماز

 

هم گونش سن،‌ هم‌ آی،‌ قیز
هیش سنه یوخدی تای،‌ قیز
پنجره‌دن باخمیسان
واردی گلایه‌م آی قیز

استاد نصیرپایگذار

[ پنجشنبه ۱۳٩۳/٢/۱۸ ] [ ۳:٥٠ ‎ب.ظ ] [ shadi ] [ نظرات () ]
.: Weblog Themes By themzha :.

درباره وبلاگ

تو را دوست میدارم اما بندی نیستم بر پاهایت عشق من به تو بال ست برای پریدنت آرزوی من اوج گرفتن در آسمان رویای توست دل زمینیم همیشه بودنت را می خواهد دل آسمانیم پروازت را طلب میکند گرچه می فشارد دلتنگی قلبم را در چنگ اما عشق حریف فاصله هاست و من تو را خویش را رها می خواهم رها.....
صفحات دیگر
امکانات وب